พหุปัญญา
14 มีนาคม 2555

หน้าต่างแห่งโอกาสทองของการเรียนรู้ (The Window of Opportunity ) คือ การที่สมองมีช่วงเวลาที่เป็นโอกาสทองในการวางพื้นฐานการเรียนรู้ เป็นช่วงเวลาที่หน้าต่างการเรียนรู้ในสมองเปิดกว้างเต็มที่ ถ้าเด็กไม่เรียนรู้ในช่วงเวลานี้การพัฒนาให้เต็มศักยภาพจะทำได้ยาก ถ้าหลังจากช่วงโอกาสนี้ ความสามารถจะลดลง แม้หน้าต่างแห่งโอกาสนี้จะเกิดขึ้นตามวัยของเด็ก แต่เด็กจะไม่สามารถเปิดหน้าต่างเองได้ คุณพ่อคุณแม่คือ คนสำคัญที่จะต้องคอยสังเกต และคอยแง้มประตูแห่งโอกาสนี้ให้กับลูก เพื่อเบิกทางให้เขาก้าวไปสู่ความสามารถเฉพาะ ของตนเองในแต่ละด้าน ซึ่งหากเวลาล่วงเลยไปโดยไม่ได้รับการใส่ใจ หน้าต่างแห่งโอกาสจะค่อยๆปิดตัวลง และจะไม่หวนกลับมา (Enfa Smart Club. 2552 : 8)

กิจกรรมพหุปัญญาในโรงเรียนทิวไผ่งาม
ดร. โฮเวิร์ด การ์ดเนอร์ (Howard Gardner) แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา ผู้คิดค้นทฤษฎีพหุปัญญา
กล่าวไว้ว่า “ ... เด็กแต่ละคนมีวิธีการเรียนรู้ ที่แตกต่างกัน เปรียบเหมือนสายรุ้งที่หลากสี บุคคลจึงมีหลากหลาย และมีวิธีการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน ซึ่งพ่อ แม่ ผู้ปกครอง ครู ต้องร่วมมือกันเพื่อค้นให้พบว่า เด็กมีลักษณะการเรียนรู้ หรือมีความสามารถที่จะเรียนรู้ในทางใด เพื่อจะได้พัฒนาเด็กให้เต็มตามศักยภาพและได้ใช้ความสามารถได้สูงสุด ... ”
        โรงเรียนทิวไผ่งามนำ วิธีการเรียนรู้ ทางพหุปัญญา ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านรูปแบบของนวัตกรรม Triple Track ให้แก่นักเรียนทุกระดับด้วยหลักการเรียนรู้ที่ยึดสมองเป็นฐาน (Brain – Based Learning ) เช่น การเรียนแบบ Thematic-Based Learning ที่ให้นักเรียนเลือก "วิธีการเรียนรู้" ตามความถนัดในการเรียนรู้ของตนเอง และนำเสนอผลงานที่สัมผัสได้อย่างมีความสุข




สิ่งที่นักเรียนจะได้จากกิจกรรม MI
โรงเรียน ทิวไผ่งาม ได้นำหลักการของทฤษฎีพหุปัญญา มาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนและการจัดกิจกรรมใน Track3 หรือกิจกรรม ค้นหาศักยภาพของนักเรียน เพื่อค้นหาศักยภาพของนักเรียน ซึ่งจะทำให้รู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล และเพื่อค้นหาจุดเด่น จุดที่ควรปรับปรุง และนำข้อมูลไปพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อให้นักเรียนได้พัฒนาไป ได้เต็มตามศักยภาพอันพึงมีของแต่ละคน ซึ่งโรงเรียนจะนำข้อมูลที่ได้รายงานให้บิดา มารดา หรือผู้ปกครองของนักเรียนทราบ เพื่อช่วยกันสนับสนุนและส่งเสริมความสามารถเหล่านั้น สำหรับ ความสามารถที่ด้อยของผู้เรียน โรงเรียนทิวไผ่งามก็จัดกิจกรรมเพื่อให้นักเรียนพัฒนาความสามารถที่ด้อยให้ดี ขึ้น

1 ฐานกิจกรรม “ ความฉลาดด้านภาษา-สื่อสาร / Verbal-Linguistic Intelligence ”
โรงเรียนทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 การระดมความคิด
2 การเล่านิทาน
3 การเขียนเจอร์นัล
4 การอัดเสียงพูดด้วยเทป
5 การพิมพ์ (เช่นการจัดให้มีจดหมายข่าวในห้องเรียน )
6 การบรรยาย
7 การอภิปราย
8 การใช้หนังสือ
9 การใช้คู่มือ
10 กิจกรรมการเขียนต่างๆ
11 เกมส์ปริศนาคำทาย
12 การเล่าเรื่องต่างๆสู่การฟัง
13 สุนทรพจน์
14 การใช้หนังสือเสียงหรือเทปบันทึกเสียง
15 สุนทรพจน์สด
16 การโต้วาที
17 การอ่านหนังสือแบบประสานสียง
18 การอ่านออกเสียงคนเดียว
19 การอ่านหนังสือให้นักเรียนฟัง
20 การท่องจำข้อเท็จจริงทางภาษาศาสตร์
21 การใช้คอมพิวเตอร์
22 การรายงาน
23 การสัมภาษณ์ ฯลฯ

2 ฐานกิจกรรม “ด้านตรรกะและเหตุผล / Logical - Mathematical Intelligence”
โรงเรียน ทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 การถามคำถามแบบโสคราติส
2 การจำแนกและการจัดหมวดหมู่
3 การบอกจำนวน / ปริมาณและการคำนวณ
4 กระบวนการคิดแบบวิทยาศาสตร์
5 การเรียนที่กระตุ้นให้ผู้เรียนค้นหาวิธีแก้ปัญหาต่างๆด้วยตนเอง
6 การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์บน White Board
7 การสาธิตทางวิทยาศาสตร์
8 แบบฝึกหัดการแก้ปัญหาโดยการใช้เหตุผล
9 การสร้างรหัส
10 เกมส์แก้ปัญหาด้วยการใช้เหตุผล
11 ภาษาคอมพิวเตอร์
12 การนำเสนอบทเรียนตามลำดับขั้นตอนอย่างมีเหตุผล
13 การฝึกสติปัญญาแบบ Piaget
14 Venn Diagrams
15 การอ้างถึงเหตุผล (Syllogisms )
16 การคิดแบบอนุมานและอุปมาน (Deductive & Inductive Logic )ฯลฯ
*ความ สามารถในการใช้เหตุผลแบบนิรนัย (deductive reasoning : การใช้เหตุผลที่มาจากส่วนรวมไปหาส่วนย่อย)
*ความสามารถในการใช้เหตุผลแบบ อุปนัย (inductive reasoning : การให้เหตุผลด้วยข้อเท็จจริงหรือข้อมูลต่างๆแล้วสรุปเป็นกฎ)


3 ฐานกิจกรรม “ด้านมิติสัมพันธ์- จินตนาการ / Visual – Spatial Intelligence”
โรงเรียนทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 การคิดเป็นภาพ
2 การเปรียบเทียบให้เห็นเป็นรูปภาพ (Idea Metaphors )
3 การเขียนโครงร่างความคิด(Idea Sketching )
4 การใช้ สัญลักษณ์แบบภาพ
5 การใช้สี
6 การใช้แผนภูมิ แผนภาพและแผนที่
7 การใช้ภาพถ่าย
8 การใช้วิดิโอ ภาพสไลด์และภาพยนตร์
9 การใช้แบบจำลองสามมิติ
10 สุนทรียภาพจากศิลปะ
11 การเล่านิทานจากจินตนาการ
12 การฝันกลางวันอย่างสร้างสรรค์
12 การฝันกลางวันอย่างสร้างสรรค์
13 การระบายสี การตัดแปะ และวิธีการทางทัศนศิลป์แบบอื่นๆ
14 แบบฝึกหัดการคิดเป็นภาพ (Visualization )
15 การใช้แผนที่ความคิด และการจัดการข้อมูลในรูปภาพ
16 ซอฟแวร์เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์กราฟฟิค
17 การมองภาพเป็นแบบแผน
18 การใช้ภาพลวงตา
19 กิจกรรมที่ได้ใช้ทักษะทางทัศนศิลป์
20 ซอฟแวร์ช่วยวาดรูป ระบายสีและการออกแบบ
21 กิจกรรมเกี่ยวกับภาพต่างๆ ฯลฯ

4 ฐานกิจกรรม “ด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว / Bodily – Kinesthetic Intelligence”
โรงเรียนทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 การคิดแบบลงมือกระทำ
2 การสร้างโรงละครในห้องเรียน
3 Body Maps
4 มโนทัศน์ในการเคลื่อนไหวร่างกาย
5 Body Answers
6 การเคลื่อนไหวอย่างสร้างสรรค์
7 การไปทัศนศึกษาอย่าง สร้างสรรค์
8 การเล่นละครใบ้
9 การเล่นเกมส์แข่งขัน หรือการช่วยกัน
10 การออกกำลังกาย
11 กิจกรรมที่ได้ปฏิบัติทุกประเภท
12 งานฝีมือ
13 การทำอาหาร การทำสวนและกิจกรรมเลอะเทอะ
14 กิจกรรมพละศึกษา
15 ใช้ภาษาท่าทาง หรือภาษา มือในการสื่อสาร
16 การฝึกผ่อนคลายร่างกาย
17 การใช้จินตนาการในการ เคลื่อนไหว
18 การคิดแบบลงมือปฏิบัติ
19 การสร้างสถานการณ์จำลอง
20 เกมส์ทบทวนบทเรียน
21 การแสดงบทบาทสมมติ ฯลฯ

5 ฐานกิจกรรม “ด้านดนตรี / Musical –Rhythmic Intelligence / Auditory – Vibrational Intelligence”
โรงเรียน ทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 มโนทัศน์ทางดนตรี
2 จังหวะเพลง การร้องแร๊บ และเพลงสวด
3 ดนตรีช่วยจำ
4 Mood Music : การใช้ดนตรีเพื่อเปลี่ยนแปลงอารมณ์
5 Discographies : การใช้เพลงเข้ามาประกอบกับบทเรียน
6 Supermemory Music : การนำเนื้อหาของบทเรียนไปใส่เป็นจังหวะเพลงเพื่อให้นักเรียนจำได้ดีขึ้น
7 การร้องเพลง ฮัมเพลง หรือผิวปาก
8 เปิดเทปเพลง
9 เล่นดนตรีชนิดต่างๆ
10 การร้องเพลงประสานเสียง
11 สุนทรียในการฟังดนตรี
12 การใช้เสียงดนตรีเป็นฉากหลังในการสอน
13 เชื่อมจังหวะเพลงเข้ากับสาระที่สอน
14 การใช้ซอฟแวร์เกี่ยวกับดนตรี ฯลฯ

6 ฐานกิจกรรม “ ด้านความเข้าใจในตนเอง / Intrapersonal Intelligence”
โรงเรียน ทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 Feeling – Toned Moments : การสอนที่ครูใส่ความรู้สึกลงไปเพื่อดึงให้นักเรียนเกิดความรู้สึกต่างๆต่อบท เรียน
2 ช่วงเวลาทบทวนหนึ่งนาที ( One – Minute Reflection Periods )
3 การเชื่อมโยงในตัวเอง ( Personal Connection )
4 ช่วงเวลาแห่งการเลือก ( Choice Time )
5 การตั้งเป้าหมาย (Goal –Setting Sessions )
6 การเรียนรู้ด้วยตนเอง
7 โครงงานเดี่ยวหรือเกมส์ที่เล่นคน เดียว
8 ศูนย์การเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self – access learning Center)
9 ทางเลือกในการทำการบ้าน
10 การสอนตนเอง / การไตร่ตรอง
11 กิจกรรมฝึกความเคารพตนเอง
12 การเขียนเจอร์นัล
13 การสอนแบบควบคุมตนเองได้

7 ฐานกิจกรรม “ ด้านความสัมพันธ์และเข้าใจผู้อื่น / Interpersonal Intelligence"
โรงเรียน ทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 การทำงานกลุ่ม
2 เกมส์กระดานต่างๆ
3 การเล่าเรื่องต่างๆให้เพื่อนฟัง
4 การสร้างสถานการณ์จำลอง
5 ปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล
6 การวางอุเบกขากับปัญหาทางความคิดที่ขัดแย้ง หรือความคิดที่ไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน(conflict)
7 การสอนเพื่อนๆ
8 การระดมความคิดในกลุ่ม
9 การมีส่วนร่วมกับชุมชน
10 การฝึกงาน
11 การใช้การชุมนุมทางสังคมเป็นบริบทในการจัดการเรียนรู้
12 การสอนหนังสือระหว่างรุ่นพี่และรุ่นน้อง
13 ชมรมการศึกษา
14 การแลกเปลี่ยนความคิดโดยใช้ E-mail Face Book Twitter My Space ฯลฯ
15 เกมส์สร้างคน(People Sculpting ) : การให้นักเรียนแต่ละคนมารวมกันเพื่อให้เป็นส่วนประกอบของบทเรียน เช่น นำนักเรียนหลายๆคนโดย ยืน / นั่งต่อกันเป็นตัวอักษร

8 ฐานกิจกรรม “ ด้านธรรมชาติ - สิ่งแวดล้อมรอบตนเอง / Naturalist Intelligence ”
โรงเรียนทิวไผ่งาม จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับ "วิธีการเรียนรู้" ต่อไปนี้
1 การเดินท่องธรรมชาติ (Nature Walks )
2 การนำสัตว์เลี้ยงมาเรียนรู้ในห้องเรียน (Pet-In-The-Classroom )
3 การศึกษาเกี่ยวกับระบบนิเวศน์(Eco-study )
4 ตู้ปลา การทำสวนในขวด ตู้กระจก ระบบนิเวศน์ที่พกพาได้
5 การดูวิดิโอ หนังและภาพยนตร์ที่เกี่ยวกับธรรมชาติ
6 อุปกรณ์ในการศึกษาธรรมชาติ
7 สถานีพยากรณ์อากาศทั้งในห้องเรียนและสถานที่จริง
8 การเรียนรู้นอกหน้าต่างๆ(Windows onto Learning )
9 การใช้พืชเป็นสื่อในการเรียน(Plants as Props )
10 การสังเกตสิ่งต่างๆที่เกิดรอบตนเองจากสภาพแวดล้อมใกล้ตัว ฯลฯ